Bullebak Boens

Twijfel is een ongemakkelijke,
Maar zekerheid is een belachelijke toestand.
Voltaire

Raadsleden komen in alle soorten en maten. In dit hoofdstuk maken we kennis met raadslid Boens. Beroep: moraalridder. Met een ego van hier tot Tokio en een bijbehorende, al even grote, mond maakt hij het Frits knap lastig. De Hork doet Frits een methode aan de hand om de invloed van deze moraalridder tot aanvaardbare proporties terug te brengen. Daartoe moet Frits de hulp inroepen van zijn collega-raadsleden. En dat opeen wel zeer speciale wijze. Nieuwsgierig geworden? Lees dan door….

Boens betreedt het toneel

Frits loopt het terras op. De Hork zit al op de vaste stek. Een plastic tas van de boekhandel ligt op tafel.
“Hé Frits. Hoe is ie?
‘Hoi Hork. Alles wel. En jij? Ha, boeken gekocht?’
“Yep. Zit nog een leuk verhaal aan vast. Biertje?”
‘Graag.’
Frits gaat zitten. De ober kijkt op. De Hork steekt twee vingers in de lucht.
Even later brengt de ober het bier.
‘Proost Hork’
“Proost Frits.”
‘Oké. Een verhaal uit de boekhandel.’
“Yes. Ik stond wat boeken te bekijken. Komt daar raadslid Boens binnen.”
‘Ah. Je bedoelt Boens van onze Gemeenteraad?’
“Ja. Ken je die een beetje?”
‘Mmm. Een beetje. Hij heeft soms een nogal grote mond in de Gemeenteraad. Vooral als het er omgaat zijn morele superioriteit te tonen.’
“Voorbeeldje?”
‘Ehm. Ja. Laatst ging het over achterstallig onderhoud bij scholen. Stond hij luid te toeteren dat de scholen AB-SO-LUUT HON-DERD PRO-CENT VEI-LIG moesten zijn voor de kinderen. Met zo’n gezicht van: als je me hier tegenspreekt dan maak ik je af als iemand die geen snars om kinderen geeft. Heel simpel, 100% veilig is dus gewoon onmogelijk. Volstrekt gebrek aan nuance en niet mee te praten.’
“Aan je mimiek zie ik enige irritatie, Frits?”
‘Ja, behoorlijk. Enig constructief overleg is niet mogelijk. Maar goed, wat had jij met die Boens in de boekhandel?’
“Nou, iets wat hier wel bij aansluit. Bij jouw verhaal droop de politieke correctheid er van af. In de boekhandel zag ik de andere kant van deze medaille. Boens bestelde iets. Blijkbaar iets duurs. Hij moest zijn naam opgeven en een vooruitbetaling doen. Zijn naam gaf hij op dezelfde manier op als wat jij beschrijft. BE.. OO.. EE.. EN.. ES.. Luid en duidelijk, in hoofdletters. Iedereen kon meegenieten. Vervolgens begon hij op luide toon te beweren dat het een schande was dat de boekhandel hem een voorschot vroeg. Wisten ze wel wie hij was? Boens was gemeenteraadslid en hoe haalde de medewerker van de boekhandel het in zijn hoofd om een voorschot te vragen. Vertrouwde hij Boens soms niet? Schande! Driewerf schande, stond Boens midden in de zaak te toeteren.”
‘Halleluja. Die grote mon din de Gemeenteraad is nog tot daar aan toe. Maar dit is belachelijk.’

Welaan. Het ontbreekt raadslid Boens niet aan stemvolume. Zowel binnen als buiten de Gemeenteraad blaast hij behoorlijk van de toren. Laten we eens kijken hoe Frits hier tot nu toe mee omgaat…

Frits en Boens: Stand van zaken

 “Precies, Frits. Maar wat is er nu precies belachelijk, wat zit hier achter en wat betekent dat voor jou als gemeenteraadslid. Hoe hiermee om te gaan? Hoe reageerde jij bijvoorbeeld op die grote mond van hem in de Gemeenteraad?”
‘Mwa. Laat maar lullen, denk ik dan. En volgens mij dacht ieder raadslid dat.’
“Oké. Dus geen tegenspraak.”
‘Klopt. Als je op elke oprisping moet reageren…’
“Tsja Frits. Hoe hebben we het nu? Je kent toch het gezegde: wie zwijgt, stemt toe?”
‘Ja, maar ik heb ook weleens mijn mond open gedaan en dan kreeg ik de wind van voren van die Boens. En niemand die me te hulp kwam.’
“En dus kan dictator Boens zijn gang gaan in de Gemeenteraad.”
‘Nou, dictator…uiteindelijk stem ik wat ik wil en niet wat Boens wil. En daar gaat het uiteindelijk om.’
“Maar ondertussen is de toon gezet. En als Boens dan met dat gezicht een maatregel voorstelt die voor een half miljoen extra een te verwaarlozen hoeveelheid extra veiligheid biedt? Ga je er dan ook tegen in?”
‘Mmm. Ik moet zeggen dat dat moeilijk wordt.’
“Het gevaar is natuurlijk dat de Gemeenteraad zich hierin laat meeslepen omdat het alleen over dit onderwerp gaat. Terwijl dat half miljoen misschien op een andere plaats veel nuttiger zou zijn besteed.”
‘Dat is mogelijk, Hork. Als we bijvoorbeeld de begroting behandelen dan is het gemeentebeleid inde breedte zichtbaar. Dan is het gemakkelijker om ook naar andere zaken te wijzen.’
“Zoals bijvoorbeeld het andere onderwerp waar Boens ook zit te oreren dat daar absoluut geld bij moet.”
‘Precies. Dan kun je hem dwingen een keuze te maken. Nu lukt dat absoluut niet.’
“Niet om lullig te zijn,Frits. Maar jij kan toch wel een keuze maken?”
‘Shit Hork. Daar heb je wel gelijk in. Maar het is nogal lastig om dat in je eentje te doen. En Boens tegenhouden lukt mij al helemaal niet. Ik weet wel dat dit geen excuus is, maar wat moet ik dan? Als ik mijn scheur ook opentrek,krijg ik alleen maar gedonder. Zelfs in mijn eigen fractie zitten mensen die me dan een zeikerd vinden.’
“En vervolgens wordt je geïsoleerd. En dan vraag je je af wat je nog doet in je fractie en in de Gemeenteraad?”
‘Precies. Een isolement is natuurlijk nog niet aan de hand, maar zo gaat het op den duur wel voelen. Dus wat moet een raadslid in zo’n geval?’
“Nou, daar heb ik wel een idee op. Eerst nog maar een biertje, Frits?”
‘Graag Hork.’

Ja, dit schiet dus niet op. We zien dat Frits van goede wil is. De situatie ziet er echter uit als een gevecht tegen windmolens. Hier zijn krachtiger middelen nodig. Laten we eens kijken wat de Hork in petto heeft voor Frits, die zich inmiddels een soort Don Quichotte voelt…

Boens op de divan

De Hork kijkt naar de ober en steekt twee vingers in de lucht.
‘Ik ben benieuwd wat een raadslid in zo’n situatie kan doen, Hork. Tenminste, zonder zich te isoleren.’
De ober zet het bier neer.
“Proost Frits. Op Boens en zijn grote mond.”
‘Proost Hork. En op het medicijn tégen die grote mond.’
“Goed. Eerst even een overzicht van de situatie en de spelers. Te beginnen met die Boens.Wat denk je dat hem drijft tot dit soort acties?”
‘Nou. Narcisme, grootheidswaan en dominantiedrang. En niet te vergeten die verdraaide hang om zijn morele superioriteit te bewijzen.’
De Hork lacht.
“Oké, Frits. Je hebt dus een psychologieboek gelezen. En nu? Wat doe je tegen narcisme en grootheidswaan?”
‘Ja. Ik krijg de neiging om naar de basis daarvan op zoek te gaan. Maar eerlijk gezegd lijkt me dat iets voor de psychiater van Boens.’
“Heel goed Frits. Als je hiermee aan de slag gaat dan ben je nog jaren bezig. En je hebt absoluut geen garantie dat Boens er ook maar iets van opsteekt. Daarnaast loop je nog ergens anders tegen op.”
‘En dat is, Hork?’
“Even een vraag tussendoor.Wat wil je van die Boens?”
‘Het liefst dat hij zich gedraagt als een normaal mens.’
De Hork grinnikt.
“En wat is een normaal mens,Frits?”
Frits lacht ook.
‘Oké Hork. Punt voor jou. Wat dacht je van: iets met een minimum aan communicatievermogen?’
“Klinkt al beter. Maar met Boens veranderen zitten we in de verkeerde richting te zoeken.”
‘Ja. Het lijkt me lastig die Boens te veranderen. Maar wat dan?’
“Een mens veranderen is bijna onmogelijk. Waar je wel invloed op kunt uitoefenen is zijn gedrag.”
‘Ja hallo! Die vent blijft gewoon zijn scheur openzetten. Daar verander je echt helemaal niets aan Hork!’
“Ho ho, Frits. Niet zo negatief, man. Op die manier kom je er nooit.”
Frits neemt een slok en denkt even na.
‘Goed Hork. Kom maar op.’
“Mooi. Zo ken ik je weer. Kijk, die vent kun je niet veranderen, wel zijn gedrag. Zijn karakter blijft zijn karakter. Maar aan zijn gedrag kunnen grenzen gesteld worden. De kunst is een manier te vinden om dat te doen. En daar is de zoektocht naar. Met natuurlijk de kanttekening dat ik geen 100% succes garandeer.”
‘Oké, ik begin iets te begrijpen. Zoiets als iemand mijn mobieltje wil jatten, dan probeert hij het als ik alleen ben. Als ik een paar vrienden meebreng, dan laat hij het wel uit zijn hoofd. Het karakter blijft hetzelfde, maar het gedrag is anders.’
“Precies. Samen sta je sterk, tenslotte.”
‘Dus als ik de voorzitter zover krijg hem het woord te ontnemen dan moet hij wel zijn mond houden.’
“Klopt. Alleen is dat onwaarschijnlijk. We leven tenslotte in een democratie.”
‘Dat is waar. En dat sluit ook fysieke maatregelen uit.’
De Hork grinnikt.
“Ja, alhoewel dat wel mooie plaatjes op TV zou opleveren.”
Frits lacht ook.
‘Klopt. De natte droom van elke journalist.’
“Yep.”

Ha, hier gloort wat hoop. Het karakter van mensen kun je niet veranderen, maar hun gedrag kun je wel beïnvloeden. Handig om te weten, want dat scheelt heel wat energie en ergernis. Laten we gaan kijken hoe de Hork dit aanpakt…

De sleutel tot Boens

“Maar even serieus, Frits. Wat denk je dat de sleutel tot de oplossing is?”‘
Al sla je me dood, Hork. Zeg het maar.’
“Oké. Zoals het zo mooi in het engels klinkt: ‘Fear is the Key’. Boens is bang.”
‘Boens bang?? Kom nou Hork. Hij heeft de grootste scheur van allemaal. Hij is echt niet bang om die open te trekken.’
“Dat weet ik. Maar door die grote scheur geeft hij aan ergens anders bang voor te zijn en daar moet je wezen. Denk even na. Waar is hij bang voor?”
‘Eh.. Voor zijn achterban?’
“In de buurt. Waar was jij bang voor toen je besloot niet tegen hem in te gaan?”
‘Hmm. Krijgen we dat weer. Oké. Ik was bang om door mijn fractie in een isolement geplaatst te worden. Daarna ben ik huiverig, zo je wilt, bang voor kritiek dat ik niet om kinderen zou geven als ik ga verkondigen dat 100% veiligheid niet mogelijk is.’
“Heel goed Frits. En waar is Boens bang voor?”
‘Ja. Waarschijnlijk ongeveer hetzelfde.’
“Yep. Alleen heeft Boens dat in iets grotere mate. In een normale vergadering denk ik dat jij wel durft te zeggen dat 100% veiligheid niet mogelijk is, toch?”
‘Ja. Dat heb ik ook wel eens gedaan bij andere onderwerpen.’
”En, heeft de burgerij je aan de hoogste boom opgeknoopt?”
‘Nee, natuurlijk niet. De reacties waren redelijk gematigd. Zolang je maar laat zien dat je er wel serieus wat aan wilt doen.’
“Precies. Veel politici zeggen vaak dat je iets niet kunt uitleggen aan de mensen. Daarmee bedoelen ze dat ‘de mensen’ het niet willen of kunnen begrijpen. Dat is dus echte lariekoek. Veel mensen begrijpen veel meer dan die politici denken. En, bedenk ik me nu, soms wel veel meer dan sommige politici zouden willen, trouwens.”
Frits lacht.
‘De spijker op zijn kop,Hork!’
De Hork lacht ook.
“Yep. Echter, veel mensen voelen zich prettig en gerustgesteld bij harde uitspraken, die simpele oplossingen suggereren. En daar speelt Boens op in. Voor het moment is hij de moraalridder. En als er iets misgaat zal hij als eerste luidkeels galmen dat hij altijd al voor meer maatregelen heeft gepleit. En als het goed gaat komt dat volgens Boens in de eerste plaats door de niet aflatende strijd die hij, Boens, in zijn eentje,tegen de klippen op heeft moeten voeren. Hij heeft de veiligheid voorde poorten van de hel weggesleept. En daarmee neemt hij jou de politieke wind uit de zeilen. Waar of waar, Frits?”
‘Waar, Hork. Klote.’
“Precies Frits. En daarom is het zo onhandig om niets te doen. Dus moet je nodig iets verzinnen.”
‘Oké Hork. Genoeg geluld.Kom nu maar op met je plan.’
“Goed. In je ééntje lukt het niet. Dus je hebt hulp nodig. Samen met anderen harder gaan schreeuwen dan Boens werkt alleen maar averechts. Boens wordt nog banger en gaat nog harder schreeuwen. Gevolg: ruzie, opgeblazen ego’s enzovoort. Dus moet je de hulp inroepen van de voltallige Gemeenteraad. Dat doe je met een motie.”
‘Een motie dat Boens moet dimmen. Daar trekt hij zich toch geen barst van aan, man!?’
“Ho ho, Frits. Het wordt een slimme motie. Mag ik nog even?”
‘Sorry Hork. Ga je gang.’
“Oké. Wat jij nog steeds doet is je op de persoon Boens richten. Echter. Als je Boens wilt laten dimmen moet je de indirecte weg kiezen. Je moet je richten op zijn uitspraak, niet op zijn persoon. De kunst is om de Gemeenteraad te laten zeggen dat zijn uitspraak onzin is. Boens blijft dan nog dezelfde met dezelfde grote mond. Alleen als de motie lukt zal hij de volgende keer wat meer gaan nadenken. En mensen die nadenken toeteren minder in de vergaderzaal. Zal ik een voorzetje geven?”
‘Yep. Ik ben benieuwd,Hork.’
“Oké.

De Motie van de Hork

Motie:

De Gemeenteraad bijeen,

Gehoord de uitspraak van het raadslid Boens: de scholen moeten 100% veilig zijn,

Overwegende dat:

1. de veiligheid nu op ± 90% ligt
2. het verhogen van de veiligheid tot 95% inhoud dat op alle hoeken in de gangen van het gebouw een veiligheidsfunctionaris moet staan bij verkeer van leerlingen door de gangen
3. het aantal hoeken in de gangen van de school een totaal van 34 bedraagt
4. de kosten per voornoemde veiligheidsfunctionaris € 30.000 per jaar bedragen
5. het totaal komt op een beslag op de begroting van 34 x € 30.000 = € 1.020.000 per jaar (exclusief kosten voor vervanging bij ziekte)
6. hiermee de 100% veiligheid in de toiletblokken, het schoolplein en de klaslokalen nog niet gegarandeerd is
7. uit statistische berekeningen blijkt dat het ophogen van de veiligheid naar 99% nog vele malen duurder is dan voornoemde verhoging tot 95%
8. de begroting van de Gemeente hiervoor geen enkele ruimte biedt zonder ernstige teruggang van het overige voorzieningenniveau
9. de Gemeente geen invloed heeft op het neerstorten van vliegtuigen dan wel het inslaan van meteoren
10. maatregelen die de 100% veiligheid nauw benaderen de bewegingsvrijheid van de scholieren dermate beperken dat zij hierdoor ernstig gesmoord worden in hun normale ontwikkeling en wel in zulke mate dat deze niet meer in verhouding staat tot de incrementele verhoging van de veiligheid

Besluit:

Voornoemde uitspraak van het raadslid Boens, – De scholen moeten 100% veilig zijn –, te kwalificeren als onbetaalbaar en niet realistisch.

En gaat over tot de orde van de dag.

“Einde motie. Nou, wat vind je er van?”
Frits hangt over zijn stoel van het lachen.
‘Ha ha. Oh Hork.Fantastisch. Hi hi hi! Ik kom niet meer bij. Oooh!’
De Hork grijnst mee. Hij wuift naar de ober.
“Nou Frits. Wat zit je nou?”
‘…Boens! Oh oh…zijn gezicht als hij dit hoort.. oh ha ha.. ’
De ober zet het bier op tafel, kijkt met opgetrokken wenkbrauwen even naar Frits en loopt weer weg.
“Oké Frits. Genoeg gelachen. Hier is vers bier.”
‘Dank je Hork. Pro.. Ohoh….’
En daar gaat Frits weer.Eindelijk richt hij zich op. Hij heft het glas.
‘Op de motie, Hork.’
“Op de motie Frits.”
Beiden nemen een slok.

Dat was lachen voor Frits. De Hork heeft echter nog een kleine schok voor hem in petto. Laten we snel verder gaan….

Frits wordt wakker

“Oké Frits. Je hebt nu wel genoeg gelachen, zeg maar wat je ervan vindt.”
‘Leuk verhaal Hork. Maar nu even serieus.’
“Ik ben serieus, Frits.”
‘Dit kan toch niet, man!
“Waarom niet, Frits?”
‘Omdat het ongehoord is. Trouwens, de Gemeenteraad ziet me aankomen.’
“Jij maakt toch ook deel uit van de Gemeenteraad, Frits?”
‘Dat is waar Hork.’
“En. Heb jij een beter idee?”
‘Nee, dat niet. Maar dit…’
“Goed. Zullen we, bij gebrek aan een beter idee, toch nog even hierop doorgaan, Frits?
‘Hmm. Oké Hork. Brand maar los’
“Ten eerste moet je iemand vinden die de motie mede wil ondertekenen. Lukt dat, binnen of buiten jouw partij?”
‘Ja. Dat moet lukken. Mmm. De Vlieger doet wel mee.’
“Goed. Dat is al twee raadsleden die meedoen. Laten we nu eens naar de rest kijken. Boens komt daarna. Oké?”
‘Oké. De rest die denkt dat ik gek ben geworden. Die vinden dat ik problemen die ik met Boens heb maar in de wandelgangen moet bespreken.’
“En wat gebeurt er dan in de wandelgangen?”
‘Simpel. Boens trekt zich er niets van aan.’
“Juist. En daarom gaat jouw motie alleen over die uitspraak en niet over Boens zelf. Wat denk je dat de echte reden is voor die andere raadsleden om hier zo op te reageren?”
‘Ze willen gewoon geen gezeik.’
“Tja. Gezeik kent vele gezichten. Zij noemen het gezeik. Maar de vraag is: is het nu echt gezeik of zijn ze gewoon te laf om iets te doen. Je dwingt ze, door het indienen van de motie, een officieel standpunt in te nemen.Daarvoor is dapperheid vereist. Ze weten namelijk ook wel dat ze moeilijk tegen deze motie kunnen stemmen, zonder voor naïef uitgemaakt te worden.”
‘Mmm.. Dus de motie zet ze eigenlijk voor het blok. En zonder motie hoeven ze alleen maar tegen mij in de wandelgangen te zeggen dat ze het eigenlijk wel met me eens zijn. Alleen maar lippendienst. Lekker veilig en schijnheilig. En ondertussen laten ze Boens met rust.’
“Heel goed Frits. En zonder motie ben jij de zeikerd. Met de motie staat Boens in de kijker. En de overige raadsleden natuurlijk ook. Dat is zo mooi aan de democratie. Ze moeten in de openbaarheid kleur bekennen. En dus dwingt de motie hen tot dapperheid.”
‘Ja, dat kan jij wel mooi vinden, Hork. Maar ik moet met ze verder. En ik denk niet dat ze mij dit in dank afnemen.’

Ha, de Hork wil echt zaken doen. Frits sputtert nog wat tegen, maar zit al in de goede richting. Laten we rap gaan kijken of de Hork hem helemaal om krijgt….

De Hork praat Frits moed in

“In eerste instantie is dat ook zo Frits. Maar kijk eens wat verder in de tijd. Eerst is de schok. Daarna het besef dat ze Boens een toontje lager kunnen laten zingen. Weinigen gaan er in hun eentje tegenin. Maar samen sta je sterk. Dus als dit besef doorkomt heb je een goede kans dat er meer raadsleden meestemmen. En als ze eenmaal voor de motie gestemd hebben, heb je een goede kans dat ze eigenlijk blij zijn dat ze dit gedaan hebben. En wie is de man die dit allemaal mogelijk heeft gemaakt? Precies, dat is onze Frits!”
Frits lacht.
“Je zou een goede verkoper zijn, Hork. Maar ik zie je punt. Of ik dien zoiets in als deze motie, of Boens blijft de morele agenda bepalen. Dat is toch eigenlijk wat je wilt zeggen?’
“Ja. En de Gemeenteraad is een arena. Er is geen rechtsbescherming of zoiets. Dus als je wat wilt veranderen, dan moet je zelf actie ondernemen. Zowel voor het algemeen belang, als voor je eigen belang.”
‘En daarvoor is moed nodig.’
“Yep. Zoals altijd: wie niet waagt, die niet wint. De bal ligt bij jou.”
‘Dat snap ik. Ik zal het eens in de fractie bespreken.’
“Néééé, Frits!! Niet doen!”
Frits schrikt op.
‘Hallo! Wat nu weer, Hork?’
“Oké. Wat ga je doen als de fractie je dit verbiedt? Kijk. Zij zullen ook schrikken. Misschien denken ze dat het de verhouding in de Gemeenteraad op scherp zet. Of ze zijn bang en gebruiken dit als argument. Wat dan?”
‘Mmm. Maar alleen lukt het ook niet. En een motie indienen zonder deze in de fractie te bespreken kan absoluut niet.’
“Klopt Frits. Het gaat me dan ook om de intentie. Bespreken met de fractie is je idee uit handen geven. Zorg eerst ervoor dat de Vlieger meedoet en probeer er nog iemand bij te halen. Misschien van de oppositie. Ga er dan mee naar de fractie. Zet ze voor het blok. Zeg gewoon dat je dit gaat doen, met of zonder de fractie. Als je het gaat bespreken, dan gaan ze het uit je hoofd praten. Als ze merken dat je serieus bent, dan wordt het andere koek. Dus: bespreken oké, maar wel eerst goed voorbereiden en zorgen voor enkele medestanders.”
‘Shit en oké, Hork. Je hebt gelijk. Goed, ik ga er aan werken. Overigens, hoe is het in die boekhandel afgelopen met Boens en die verkoper?’
“Wel grappig. De verkoper kende Boens niet als gemeenteraadslid. Jullie zijn nou eenmaal minder bekend dan jullie zouden willen en soms denken.”
‘Dank je Hork.’
De Hork glimlacht.
“Geen dank Frits. Goed. De verkoper zei tegen Boens: vertrouwen is goed, controle is beter. Je betaalt vooraf of de deal gaat niet door.”
‘En toen?’
“Boens wou de baas spreken. Bleek de baas achter hem te staan en alles gevolgd te hebben. De baasstond vierkant achter het standpunt van de verkoper. En dus heeft Boens een voorschot betaald. Einde verhaal.”
‘Mooi. Toch gerechtigheid.’
“Yep. Maar zoals je ziet je moet er wel wat voor doen. Alleen de zon gaat voor niets op.”
‘Oké Hork. De boodschap is nu wel duidelijk. Ik weet wat ik moet doen. Bedankt voor je input.’
“Graag gedaan, Frits.”

Het ziet er naar uit dat Frits om is. Wat hij hiermee heeft gedaan is weer een ander verhaal. En vertelt u eens: hoe zit dit eigenlijk met de moraalridders in uw Gemeenteraad?